Байгаль ба амралт

Бага байхдаа зун болгон хөдөө явдаг байж билээ. Замд давхиж байхад нар жаргахыг харах үнэхээр үзэсгэлэнтэй. Тэнгэр тэр чигтээ гал улаан болж, түүнээсээ ийш тийш цацран, үүлтэй холилдож сүүдэрлэж улбар шар, хүрэн улаан гээд уусалттай хувирна. Өдрийн цэв цэнхэр тэнгэр цав цагаан үүл маань оройдоо ийм төрхтэй болчих нь гайхалтай.

Дүү, "хөөх тэр тэнгэрийг хараач" гэнэ. Дүү ч гэлтгүй бид цөмөөрөө гайхан шагшаад явдаг байжээ. Очсон газраа ихэнхдээ бид машиндаа унтана. Цонхоор өнөөх тэнгэр зүү ороох зайгүй шивсэн одтой болж, бид хошигнон "хөдөөний тэнгэрийг хар аа" гэж өвөр зуураа инээлдсээр унтдаг байв. Зүү орох зайгүй шивсэн мэт одот тэнгэр зүйрлүүлбэл шинэ жилийн даашинз дундаас гялалзаж гялтганасан саатай даашинз нь юм шиг.

Сэтгэлийн хувирал

Энэ сэтгэл гэгч яг л цаг агаар юм дөө. Заримдаа налгар сайхан тайван байж нар шиг гэрэлтээл, заримдаа бүүдгэр өдөр шиг дүнсийчих юм, бүр заримдаа усан бороо шиг асгарч үерлэж өгөх юм даа. Яалтай ч билээ, энэ сэтгэл заримдаа юунаас ч үл хамааран дур зоргоороо хувирч бие, зүрх ухаанаар минь тоглочих юм.

Энд яг юу нөлөөлөөд байдгийн бол доо. Биеийн байдал нөлөөлдөг юм болов уу. Эрүүл мэнд үү, цаг агаар уу, агаарын даралт уу, насны хямрал уу энэ тэр... Бодоод байхад уншсан ном, үзсэн кино, уулзсан хүн тэгтлээ сонин болгож хүндрүүлэхгүй л байх шиг.

Би адал явдалд даанч дургүй

Хүн болж төрсөндөө баярладаг, талархдаг гээд олон хүн ярьдаг. Харин би энэ тухай огт боддоггүй. Хүн болж төрсөн бол төрөө л биз, амьтан болж төрсөн бол тэр л биз, юу ч болж төрөөгүй бол төрөөгүй л байна биз. Ялгаа юундаа байгаа юм. За яахав хүн болчихлоо. Хүн болчихсон юм чинь жаргал зовлонтой амьдрал үргэлжилж, түүн дунд нь би тонгочихгүй гээд яанам бэ. Гэвч нэг л зүйлд хайхрамжгүй байж ердөө болохгүй. Юу гэвэл, нэгэнт хүн болоод төрчихсөн л бол хүн шиг л байх ёстой.

Аяа миний арван найман нас...

Арван найман нас минь, дуун дээр гардаг арван найман нас шиг л өнгөрчээ. Би яг энэ насандаа чамдаа дурласан. Урьд өмнийн 2-3 жил дасчих гээд л, дасчих гээд л... Гэхдээ тэр хайрын сэтгэлээр дасах биш, ердөө л надтай ярилцдаг үе тэнгийн эрэгтэй хүн нь чи байсан болохоор л тэр. Ангидаа очоод ангийнхантайгаа ойр зуурын юм ярьж марзаганана, гэртээ ирэхээр гэрийн жирийн яриа. Харин чи л оройдоо ганц ирж юм бүрийн тухай ярилцдаг байж.

Өдрийн тэмдэглэл

Бага байхдаа өдрийн тэмдэглэл бичих гэж хэд хэд оролдож билээ. Гэхдээ хэн нэгэн олоод уншчихвал яах уу, гээд айгаад ч гэх юмуу эмээгээд ч юмуу нэг их зүрхлээгүй. "Анне Франкийн өдрийн тэмдэглэл"-ийг уншлаа. Тэр охины зүрх сэтгэл рүү орчих шиг л боллоо. Үнэхээр ч бичих авъяастай охин байжээ. Орчуулга бас их сайн байсан гэж бодогдов.

Өдрийн тэмдэглэл ийм л байх ёстой юм байж гэж бодогдлоо. Дотоод сэтгэлээ уудлан гаргаж бичих, өөрөө өөртэйгөө ярилцаж буй хэлбэр юм уу даа нэг ёсондоо. 2007 онд блог гээч юм гарч ирж харин цахим хэлбэрээр "өдрийн тэмдэглэл"-ээ бичдэг болжээ. Нийгэм, улс төрд юу болсныг юу гэж үзэж байгаагаа, эргэх дурсамжаа гэх мэтээр үзэл бодлоо бичдэг байж. Энэ үеэс л үзэг цааснаас холдсон юм байна шүү, би.

Хоол ба эрүүл мэнд, ярилцах уу

Нэг удаа би нөхөр, хадам ээж хоёрыгоо жаахан цаашлуулж, "Загасчны морь усгүй гэдэг шиг тогоочийн хүү гэхэд үнэхээр буруу хооллох юм аа" гэж билээ. Хариуд нь ээж, "өө эднийг чинь юун анзаарах, өглөө гараад орой ирдэг, эд өөрсдөө л хүн болсон" гэсэнсэн. Одоо цагт ингэж хэлээд суух эрхгүй болжээ, та бид. Хүнсний аюулгүй байдал болохоо байлаа, энэ бүр үндэсний аюулгүй байдалд ч нөлөөлж эхэлсэн тухай ам уралдан ярьдаг улс орны асуудал маань миний бяцхан гэр бүлд ч маш том асуудал ажээ.

Би бүх зүйлтэй зөрчилдөөд байна

Би үргэлж зөрчилдөөд байна. Бүх юмтай, ерөөсөө бүх юм нэг л болж өгөхгүй байна. Өнгөрсөн шөнө миний найз гэв гэнэт утасдлаа, "Миний найз мөн үү..." ойлгомжтой тэр согтуу, бүр тасарчихсан байна. Тэр уухаараа л над руу очлоо, чи найзыгаа хүлээж авна биз дээ гэж ярьдаг, хүлээж авнаа хүрээд ир гэдэг. Ирээд нилээн уйлж байгаад унтдаг, өглөө нь би хүргэж өгдөг. Яагаад миний найз эрүүлдээ над руу мэнд мэдээд, сонин сайхнаа хуучлаад ярьдаггүй юм бэ.
Хүүхнүүд шиг, үсчин дэлгүүр хэсээд, хоол хамт идээд, хааяадаа вино уугаад яриад суудаг тийм эмэгтэй найзууд байж яагаад ч болохгүй юм. Тийм зав түүнд байхгүй. Хоёулаа уулзая, хүрээд ир гэхээр нөхөртэйгөө хүрээд ирдэг, тэгээд эмэгтэйчүүдийн уулзалт биш, гэр бүлийн архидалт...